De Wyk

De haven van Koudum. Ter plaatse wordt deze "De Wyk" genoemd. Eigenlijk is het de Simkewyk, een naam die al eeuwen oud is. In de Beneficiaalboeken (opgemaakt in 1542) komt deze naam al voor als: "Sympke Froulis wyck" en verder: "Item, die Pastoers huyssteedt ende heem. Item, Symck Froulis huyssteedt. Item, Claes Hans huyssteedt. Item, Willem Syurdszoon huyssteedt. Item, Intthie Reuwers huyssteedt". Voor al deze woningen geldt: "Al met haere twynen, ende met die vuytgangen vuyt na de Garsloet." (blz. 448 en 449). Hieruit blijkt dat reeds in het begin van de 16e eeuw de naam gebezigd werd en dat deze naar een persoon is genoemd die daar heeft gewoond.  
Vroeger had je ook de Lytse Wyk, een sloot die van het eind van de Wyk naar ongeveer de Beukenlaan liep. De sloot liep achter de woningen langs die toen aan de noordkant aan de Onderweg stonden. De Lytse Wyk is waarschijnlijk aan het begin van de vorige eeuw gedempt. 
Toen het terrein voor de LTS opgespoten moest worden zijn de huisjes aan de Onderweg  afgebroken.

Een foto met de Wyk vol met schepen. Dit moet haast wel vanwege een bijzondere gelegenheid zijn. Of een feest in Koudum of misschien ook wel een trouwerij binnen de schipperswereld. Er is geen jaartal bekend. De zuivelfabriek had indertijd lagere gebouwen. Voordat de "lytse Wyk" gedempt werd was aan de fabriekskant al een houten walbeschoeiïng gemaakt, die hier links op de foto nog te zien is. Toen de lytse Wyk gedempt is, is waarschijnlijk de betonnen beschoeiïng aan de andere kant gemaakt. Deze foto staat ook in het eerste boek van Koopmans. (met dank aan Botke Amsterdam-de Jong uit Sneek, haar zoon heeft de foto via e-mail ingestuurd; Botke is een dochter van Haitze de Jong)

 


(ansichtkaart via Jan Overzee)

Amateurfoto

Deze foto van ongeveer 1920 is gemaakt door
fotograaf H. van Kampen.

Deze foto lijkt op die van blz. 67 van "Koudum fan doe en no". Deze foto is van een latere datum te zien aan het huis aan de overkant. Het  beurtschip rechts is echter een ander schip. Het heeft geen patrijspoort t.p.v. de kajuit in het voorschip. Het linker schip heeft ook een lagere reling dan dat in het boek van Koopmans. Misschien dat iemand van de bezoekers hier enige duidelijkheid over kan verschaffen. Links is het schip van Gebr. De Jong en rechts het schip van Visser en De Boer. (de zwagers Douwe Visser en Pieter de Boer) De twee concurrenten zijn op een gegeven moment (wanneer?) gefuseerd tot "de KEB", het Koudumer Expeditie Bedrijf. Van de twee boten is er een verkocht. Ik herken het rechter beurtschip als dat van de KEB, dus het schip van de gebr. de Jong is toen verkocht. Het zou toch aardig zijn als iemand iets van de historie van dit verloren gegane Koudumer bedrijf op papier zou zetten. (ansichtkaart, uitgave Hoekstra's boekhandel Koudum; exemplaar uit de verzameling van L. Folkertsma te Joure)
In het huisje aan de overkant hebben een tijdlang Romke Jacobs de Jong en zijn vrouw Aaltje Bakker gewoond.  (kinderen: Jaap "Kanon", Jitze en Gepke)


(ansichtkaart via Jan Overzee)

Vooraan ligt het beurtschip van Douwe Visser en Pieter de Boer. Hierachter ligt de praam de "Lastdrager". Het beurtschip van de Gebr. De Jong ligt hier gebroederlijk naast. De fusie is op handen of is al rond. Het schip van de Gebr. De Jong is toen verkocht.
(ansichtkaart beschikbaar gesteld door Sierd de Boer)

 

Gezicht op de Wyk, waarschijnlijk begin jaren '50. Links ligt de "Mededinger" van Jabik (Bap) Visser, zand- en grintschipper. Verderop ligt het beurtschip van de KEB. Rechts is nog net het skûtsje van Sjouke Aukema te zien. Er naast ligt de opdrukker. Deze opdrukker had al een sneldraaiende diesel en deze werd echt vertroeteld door Rinke. Met het schip werd turf vervoerd. Het ligt nog steeds in de haven, want het is in 1960 omgebouwd tot woonschip van Jappie en Akke Bergsma.
Het rechtse brandstoffenhok van de KEB is nu vervangen door de zaak van Marten Demmer. In de voorgevel stond: Wielinga & de Jong, Brandstoffen.
In het laatst van de oorlog was in dit hok de gaarkeuken. Ik zie de vrouwen nog in de rij staan met een pan in de hand.
(foto beschikbaar gesteld door Fokke Hoekstra)

Augustus 1955, de vrachtwagen wint.
Het einde van een tijdperk. Het beurtschip is verkocht en ligt te wachten op het moment dat de nieuwe eigenaar weg zal varen. Nooit weer het gesis van het voorgloeien van de gloeikop en nooit meer het bekende geluid van de eencylinder diesel in de Wyk, die daar zo aan gewend was.
Het schip ligt er spic en span bij, want zo was Pieter de Boer. Brandstof in de tank, de schroefas gesmeerd en de luchttank op druk.
(foto beschikbaargesteld door Sierd Pieters de Boer)


Gezicht op De Wyk, rechts de brandstoffenloods waar aan het eind van de oorlog de gaarkeuken was. Op de hoek een grote spiegel om te
zien of er verkeer van achter Spoorzicht vandaan komt. Dat was ook van belang voor de melkrijders in hun strijd
om als eerste bij de fabriek te zijn. Het poststempel op deze ansichtkaart is van 28-08-1939.
(ingestuurd door Trijntje Snijders-van der Veer)